Od nowego roku klienci powinni zauważyć w sklepach coraz więcej napojów w butelkach i puszkach objętych systemem kaucyjnym. Powodem jest zakończenie okresu przejściowego, który pozwalał producentom na wprowadzanie na rynek starych, niekaucyjnych opakowań.
Więcej opakowań z logo „kaucja”
System kaucyjny działa w Polsce od października 2025 roku. Obejmuje on butelki plastikowe, metalowe puszki i szklane butelki wielorazowego użytku, za które płaci się dodatkowo 50 gr lub 1 zł kaucji. Choć mechanizm działa od trzech miesięcy, na półkach wciąż dominowały opakowania bez odpowiedniego znaku.
Jak zapowiada Ministerstwo Klimatu i Środowiska, to się zmieni. Od 1 stycznia 2026 producenci, którzy przystąpili do systemu, mają wprowadzać na rynek wyłącznie napoje w opakowaniach ze znakiem kaucyjnym (dwie strzałki z napisem „kaucja”). Dotyczy to jednak nowych dostaw; stare zapasy produktów w starych opakowaniach mogą być sprzedawane do wyczerpania.
Kary zachęcają do dołączenia do systemu
Przepisy wciąż nie zmuszają wszystkich producentów do przystąpienia do systemu. Ci, którzy się na to nie zdecydują, muszą płacić tzw. opłatę produktową. Od 2026 roku jest ona wyższa i wynosi 1 zł za każdy brakujący kilogram opakowań w stosunku do wymaganego poziomu zbiórki (77%). Dla firm pozostających poza systemem stawka jest potrójna – 3 zł za kilogram.
– Na dołączenie do systemu zbiórki będzie decydować się coraz więcej producentów, ponieważ będzie to dla nich bardziej opłacalne niż uiszczanie karnych opłat – mówiła wiceminister klimatu Anita Sowińska.
Jak działa system?
- Kaucja wynosi 50 gr za butelki plastikowe i puszki oraz 1 zł za szklane butelki wielorazowe.
- Opakowanie objęte kaucją jest oznaczone czytelnym logo systemu.
- Zwrotu można dokonać w punktach przy sklepach, nie trzeba okazywać paragonu.
- Opakowanie musi być puste, niezniszczone i z czytelnym kodem kreskowym.
- Kaucja widnieje jako osobna pozycja na paragonie.
Opakowań bez znaku kaucyjnego nadal nie można zwracać w systemie – należy je wrzucać do żółtych pojemników na metale i tworzywa sztuczne.
Pierwsze statystyki i cele
Według danych resortu, tylko w listopadzie 2025 roku do obrotu trafiło 60 milionów opakowań ze znakiem kaucji. W ciągu pierwszych dwóch miesięcy działania systemu klienci oddali pół miliona takich opakowań, odzyskując pieniądze.
Głównym celem systemu jest radykalne zwiększenie poziomu zbiórki opakowań. Dotychczasowa selektywna zbiórka do żółtych pojemników pozwalała odzyskać maksymalnie ok. 45% butelek PET. System kaucyjny ma pomóc w osiągnięciu 77% poziomu zbiórki w latach 2025-2028, a od 2029 roku – aż 90%.
