W dniach 11–14 września 2025 roku Gniezno po raz dwunasty stanie się duchową stolicą Europy. Pod hasłem „Odwaga Pokoju. Chrześcijanie razem dla przyszłości Europy” odbędzie się XII Zjazd Gnieźnieński, gromadzący chrześcijan różnych wyznań z Polski i Europy. W rozmowie z Katolicką Agencją Informacyjną Prymas Polski abp Wojciech Polak podkreślił wyjątkowy charakter i znaczenie tego wydarzenia w kontekście toczących się wojen i współczesnych wyzwań.
Gniezno – pomost między Wschodem a Zachodem
Jak przypomina abp Polak, idea Zjazdów Gnieźnieńskich sięga roku 1000 i spotkania cesarza Ottona III z Bolesławem Chrobrym przy grobie św. Wojciecha. Współczesna forma zjazdów została wznowiona z inicjatywy Jana Pawła II w 1997 roku dla uczczenia tysiąclecia męczeńskiej śmierci św. Wojciecha. – Papieżowi chodziło o to, aby wokół grobu świętego Męczennika powrócić do myśli Ottona III – do idei jednoczenia Europy na fundamentach chrześcijańskich – mówi Prymas.
Gniezno, jako miejsce spotkania Wschodu i Zachodu, odgrywa szczególną rolę w budowaniu „europejskiej wspólnoty ducha”. – Chrześcijaństwo nadało Europie zasadniczy kierunek – przypomina słowa Jana Pawła II abp Polak.
Ekumeniczny charakter i współczesne wyzwania
XII Zjazd Gnieźnieński odbędzie się w szczególnym kontekście wojny w Ukrainie i konfliktów na Bliskim Wschodzie. – Temat został wywołany przez rzeczywistość, w której żyjemy – przyznaje Prymas. Choć zjazd nie będzie poświęcony konkretnym konfliktom, stanowią one bolesne tło dla refleksji.
Hasło „Odwaga pokoju” nawiązuje do daru Zmartwychwstałego Chrystusa i wymaga oczyszczenia ludzkiego serca. – Dzięki łasce Chrystusa możemy przekraczać nasze ograniczenia i budować prawdziwe fundamenty pokoju – podkreśla abp Polak.
Solidarność z Ukrainą i modlitwa o pokój
Wyrazem solidarności z cierpiącą Ukrainą będzie równoległa modlitwa ekumeniczna w Gnieźnie i Kijowie zaplanowana na 11 września. Nabożeństwo w katedrze gnieźnieńskiej połączy telemost z Soborem św. Zofii w Kijowie. – To jest nasz sposób działania – nie walczymy mieczem, lecz Ewangelią. Wspólnie wołamy do Boga o trwały pokój – mówi Prymas.
W programie zjazdu znajdzie się także forum poświęcone trwałemu i sprawiedliwemu pokojowi w Ukrainie z udziałem świadków wojny. – Chcemy nie tylko wyrazić solidarność, ale także zastanowić się nad perspektywami przyszłości – zapowiada abp Polak.
Dziedzictwo pojednania i nowy ruch społeczny
Kościół w Polsce dysponuje bogatym dziedzictwem w dziele pojednania, o czym świadczą list biskupów polskich do niemieckich sprzed 60 lat czy proces pojednania polsko-ukraińskiego. – To dziedzictwo ma wymiar uniwersalny i może inspirować inne narody – podkreśla Prymas.
Jako owoc zjazdu zapowiadane jest powstanie nowego ruchu społecznego skupionego na budowaniu pokoju. – Chodzi o tworzenie wspólnej płaszczyzny spotkania ludzi przekonanych, że warto angażować się w działania pokojowe – wyjaśnia abp Polak.
Wymiar europejski i jubileuszowy
Zjazd wpisuje się w obchody tysiąclecia koronacji Bolesława Chrobrego oraz Roku Jubileuszowego 2025. – Chrześcijańska nadzieja opiera się na fakcie Zmartwychwstania. To fundament, który daje nam siłę i pewność – mówi Prymas.
Proces synodalny określany jest jako wspólna droga ku prawdzie, a Zjazd Gnieźnieński – jako wspólna droga ku pokojowi. – Idziemy nią razem: świeccy, duchowni, osoby konsekrowane, chrześcijanie różnych wyznań i ludzie dobrej woli – podsumowuje abp Polak.
(źródło: KAI/Archidiecezja Gnieźnieńska)
