Cztery unikatowe tradycje trafiły na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Ministerstwo Kultury we wtorek wyróżniło obyczaje z Wielkopolski i Lubelszczyzny, w tym barwne procesje z niedźwiedziami, układanie kwietnych dywanów, poranną wędrówkę Emaus oraz tradycję wykonywania pisanek techniką drapania.
Narodowy Instytut Dziedzictwa wzbogacił we wtorek krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego o cztery nowe, unikatowe tradycje. Wpisane zostały zwyczaje z Wielkopolski oraz technika zdobienia jaj z okolic Krasnegostawu.
Niedźwiedzie wielkanocne z Góry (woj. wielkopolskie)
Ta żywa tradycja, sięgająca 1913 roku, jest wielkanocną paradą przebierańców. Przez wieś przechodzi korowód postaci: Baby, Dziada, dwóch Niedźwiedzi w słomianych strojach, Poganiaczy, Kominiarzy oraz Grajka. Ich bogate kostiumy tworzą niepowtarzalny, barwny spektakl.
Dywan kwietny w Skęczniewie (woj. wielkopolskie)
Zwyczaj układania kilkusetmetrowych kompozycji kwiatowych w Boże Ciało narodził się w parafii pw. Świętej Trójcy tuż po II wojnie światowej jako wyraz wdzięczności za ocalenie miejscowości. Kilka dni przed uroczystością mieszkańcy wszystkich pokoleń zbierają kwiaty i trociny, aby wspólnie stworzyć na drodze procesji wielometrowe pasy z motywami religijnymi, florystycznymi i geometrycznymi. To ważny element budowania lokalnej wspólnoty.
Procesja Emaus i Turki z Dobrej (woj. wielkopolskie)
W Poniedziałek Wielkanocny o 5:30 rano mężczyźni z parafii Dobra wyruszają na 12-kilometrową wędrówkę, nawiązującą do ewangelicznej drogi do Emaus. Po drodze modlą się przy osiemnastu krzyżach. Drugim filarem tradycji są „Turki” – Straż Grobu Pańskiego, działająca od 1882 roku. Ubrani w charakterystyczne czerwone mundury, wzorowane na umundurowaniu tureckim, pełnią wartę przy Grobie Pańskim od Wielkiego Piątku do Rezurekcji.
Pisanki drapane – kraski z okolic Krasnegostawu (woj. lubelskie)
To tradycyjna umiejętność zdobienia jaj barwionych w łupinach cebuli poprzez ręczne wydrapywanie zaostrzonym narzędziem precyzyjnych wzorów. Powstają w ten sposób malarskie kompozycje o płynnych liniach, przedstawiające motywy geometryczne, solarne, roślinne i religijne. Tradycja przekazywana jest w rodzinach i lokalnych społecznościach.
Czym jest lista niematerialnego dziedzictwa?
Krajowa lista, tworzona od 2013 roku, służy ochronie i promocji żywych tradycji – obrzędów, zwyczajów, umiejętności rzemieślniczych czy przekazów ustnych. Wpis na listę dokonywany jest przez Ministra Kultury na wniosek samych depozytariuszy – grup i społeczności, które te tradycje kultywują.
