W ciągu trzech lat liczba zwolnień lekarskich z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania wzrosła o ponad jedną trzecią, a liczba dni nieobecności w pracy zwiększyła się o 43 proc. – wynika z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Najczęstszymi przyczynami są reakcje na długotrwały stres, zaburzenia adaptacyjne i depresja. ZUS przypomina, że osoby spełniające określone warunki mogą skorzystać z bezpłatnej rehabilitacji leczniczej.
Ponad 34 miliony dni nieobecności w pracy
Statystyki pokazują wyraźny wzrost liczby zwolnień związanych ze zdrowiem psychicznym. W 2022 roku lekarze wystawili 1 mln 297 tys. zaświadczeń z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania. Łącznie oznaczało to około 23,8 mln dni nieobecności w pracy.
W 2025 roku liczba zwolnień wzrosła do 1 mln 759 tys., a absencja objęła 34,1 mln dni. W porównaniu z 2022 rokiem liczba zaświadczeń zwiększyła się o ponad jedną trzecią, natomiast liczba dni nieobecności wzrosła o 43 proc.
Najwięcej dni absencji w 2025 roku przypadało na reakcje na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne – prawie 12,6 mln. Drugą najczęstszą przyczyną były epizody depresyjne i nawracające zaburzenia depresyjne, które odpowiadały za 9,4 mln dni nieobecności. Inne zaburzenia lękowe wiązały się z kolejnymi 6,6 mln dni.
Zwolnienia psychiatryczne pod kontrolą ZUS
ZUS odniósł się również do pojawiających się opinii, że zwolnienia lekarskie związane z problemami psychicznymi są częściej wystawiane bez uzasadnienia medycznego niż zaświadczenia dotyczące innych chorób.
Dane z kontroli nie wskazują na dużą skalę takich przypadków. W ostatnich latach lekarze orzecznicy kwestionowali rocznie od 3,4 do 6 proc. kontrolowanych zwolnień psychiatrycznych. W przypadku wszystkich kontrolowanych zaświadczeń odsetek ten wynosił od 2,5 do 4,1 proc.
Bezpłatna rehabilitacja. Kto może skorzystać?
Osoby zmagające się z zaburzeniami nastroju, lękowymi, psychosomatycznymi i behawioralnymi mogą ubiegać się o rehabilitację leczniczą finansowaną przez ZUS. Program ma pomóc w odzyskaniu sprawności i powrocie do pracy.
Z rehabilitacji mogą skorzystać osoby ubezpieczone, którym problemy zdrowotne zagrażają utratą zdolności do pracy. Możliwość ta dotyczy również osób pobierających świadczenia chorobowe lub okresową rentę z tytułu niezdolności do pracy, jeśli leczenie daje szansę na utrzymanie lub odzyskanie zdolności do pracy.
Turnus trwa 24 dni i odbywa się w ośrodku rehabilitacyjnym. Program jest dostosowany do potrzeb pacjenta i obejmuje między innymi terapię psychologiczną, ćwiczenia ogólnousprawniające, muzykoterapię, choreoterapię, opiekę medyczną oraz edukację zdrowotną.
Jak dostać skierowanie?
Pierwszym krokiem jest wizyta u lekarza, który wystawi wniosek o rehabilitację leczniczą. Jeśli nie przekaże go do ZUS elektronicznie, pacjent musi dostarczyć dokument samodzielnie. Następnie lekarz orzecznik ZUS oceni, czy rehabilitacja jest wskazana i czy nie występują przeciwwskazania medyczne.
Program jest bezpłatny. ZUS pokrywa koszty leczenia, zakwaterowania, wyżywienia oraz dojazdu do ośrodka.
Szczegółowe informacje o zasadach kwalifikacji i rehabilitacji można znaleźć na stronie zus.pl/rehabilitacja.
Rosnąca liczba zwolnień pokazuje, jak dużym wyzwaniem stają się problemy ze zdrowiem psychicznym w życiu zawodowym. Dla osób, których stan zdrowia zagraża możliwości dalszej pracy, rehabilitacja może być jedną z dostępnych dróg powrotu do aktywności.
