Duża reklama alkoholu przy skrzyżowaniu ulic Mieszka I i Kościuszki w Gnieźnie od dawna budzi wątpliwości. Znajduje się w pobliżu Żłobka Miejskiego nr 1, a jej zgodność z przepisami była przedmiotem pytań o skuteczność obowiązujących regulacji. Teraz Sejm uchwalił ustawę, która ma wprowadzić całkowity zakaz reklamy i promocji napojów alkoholowych, w tym piwa. Jeśli przepisy wejdą w życie w przyjętym kształcie, reklamy takie jak ta w Gnieźnie nie będą mogły funkcjonować na dotychczasowych zasadach.
Za ustawą głosowało 400 posłów, przeciw było dziewięciu, a czterech wstrzymało się od głosu. Nowe regulacje mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku. Ustawa musi jeszcze przejść dalszą procedurę legislacyjną.
Reklama alkoholu pod lupą
Reklama przy skrzyżowaniu Mieszka I i Kościuszki to lokalny przykład problemu, który od lat budzi kontrowersje wokół przepisów dotyczących promowania alkoholu. Szczególne wątpliwości może budzić jej lokalizacja w pobliżu placówki opiekującej się małymi dziećmi i pod samym nosem miejskich urzędników, bo w okolicy Urzędu Miasta.
Nowe przepisy mają zamknąć pole do dotychczasowych interpretacji. Sejm przyjął rozwiązanie przewidujące całkowity zakaz reklamy i promocji wszystkich napojów alkoholowych, również piwa. Za złamanie zakazu ma grozić grzywna od 30 tys. zł do 1 mln zł albo kara ograniczenia wolności.
Jeśli regulacja zacznie obowiązywać w uchwalonym kształcie, problem reklam alkoholu nie będzie już zależał wyłącznie od interpretacji dotychczasowych przepisów i skuteczności działań podejmowanych na szczeblu lokalnym. Nowe ograniczenia mają wynikać wprost z ustawy.
Nocna prohibicja w całym kraju
Ustawa przewiduje również zakaz sprzedaży alkoholu w całym kraju w godzinach od 22 do 6. Wyłączone mają być z niego między innymi lokale gastronomiczne.
Gminy otrzymają ponadto możliwość wprowadzenia dodatkowych ograniczeń sprzedaży alkoholu przeznaczonego do spożycia poza miejscem zakupu – w określonych godzinach porannych lub wieczornych.
Zmiany obejmą także sprzedawców. W przypadku wątpliwości co do wieku klienta sprawdzenie, czy jest pełnoletni, stanie się obowiązkiem, a nie jedynie możliwością. Jeśli kupujący nie okaże dokumentu potwierdzającego wiek, sprzedawca będzie musiał odmówić sprzedaży.
Droższe zezwolenia i nowe opakowania
Nowelizacja podnosi również opłaty za zezwolenia na sprzedaż alkoholu. W przypadku napojów zawierających do 18 proc. alkoholu stawka wzrośnie z 525 do 1050 zł, a dla alkoholi o zawartości powyżej 18 proc. – z 2100 do 4200 zł.
Alkohole w opakowaniach o pojemności do 300 ml będą mogły być sprzedawane wyłącznie w opakowaniach szklanych lub metalowych. Na opakowaniach mają się znaleźć widoczne ostrzeżenia dotyczące szkodliwości spożywania alkoholu przez kobiety w ciąży, prowadzenia pojazdów po alkoholu oraz spożywania alkoholu przez osoby niepełnoletnie.
Czy nowe przepisy rozwiążą problem w Gnieźnie?
W przypadku reklamy przy skrzyżowaniu Mieszka I i Kościuszki istotne będzie to, jak nowe przepisy zostaną ostatecznie sformułowane i wdrożone. Sama decyzja Sejmu nie oznacza jeszcze, że reklama zniknie natychmiast. Ustawa ma wejść w życie dopiero 1 stycznia 2027 roku, a do tego czasu pozostają aktualne dotychczasowe regulacje.
Sprawa pokazuje jednak, że problem reklam alkoholu w przestrzeni publicznej nie dotyczy wyłącznie pojedynczych lokalizacji. Nowe przepisy mają wprowadzić ogólnokrajowe zasady, które ograniczą możliwość promowania alkoholu. Dla mieszkańców Gniezna pozostaje pytanie, czy po wejściu ustawy w życie reklamy budzące wątpliwości rzeczywiście znikną z miejskiego krajobrazu.
