Warzywa i owoce z miejskich ogródków działkowych, postrzegane jako zdrowsza alternatywa dla sklepowych produktów, mogą zawierać niebezpieczne zanieczyszczenia – wynika z najnowszych badań Instytutu Ochrony Środowiska.
Metale ciężkie w glebie i roślinach
Naukowcy z IOŚ-PIB przez dwa lata (2022-2023) badali próbki z 16 warszawskich ogrodów działkowych. Wyniki pokazują, że w kilogramie gleby znajduje się średnio 0,8 mg kadmu i 12 mg ołowiu. Te substancje przenikają do uprawianych roślin.
Najwyższe stężenia odnotowano w warzywach korzeniowych – marchew, buraki i pietruszka zawierały średnio 0,9 mg/kg kadmu i 14,5 mg/kg ołowiu. W warzywach liściastych, takich jak sałata i szpinak, poziom kadmu sięgał 1,4 mg/kg.
Nie tylko metale
W próbkach roślin wykryto również pozostałości pestycydów, w tym chloropiryfosu, malationu i diazinonu. Chociaż ich stężenia mieszczą się w obowiązujących normach, eksperci ostrzegają przed długotrwałym spożywaniem takich produktów.
- Regularne spożywanie warzyw i owoców zawierających pozostałości metali ciężkich i pestycydów może prowadzić do ich kumulacji w organizmie – ostrzega prof. Barbara Gworek z IOŚ-PIB. – Zwiększa to ryzyko problemów neurologicznych, uszkodzeń nerek, zaburzeń hormonalnych, a w długim okresie nawet nowotworów.
Antybiotyki w nawozach
Kolejnym niepokojącym odkryciem jest obecność antybiotyków w nawozach naturalnych stosowanych w amatorskich uprawach. W gnojowicy bydlęcej wykryto tetracyklinę, oksytetracyklinę i chlorotetracyklinę.
Jak zmniejszyć ryzyko?
Eksperci zalecają:
- Dokładne mycie warzyw i owoców
- Obieranie ze skórki
- Blanszowanie przed spożyciem
Te proste zabiegi mogą obniżyć zawartość szkodliwych substancji nawet o połowę. Ważne jest również unikanie stosowania środków ochrony roślin w przydomowych uprawach i korzystanie z nawozów z pewnych źródeł.
Badacze zaznaczają, że choć badania przeprowadzono w Warszawie, podobne zanieczyszczenia prawdopodobnie występują także w innych polskich miastach, szczególnie tych z rozwiniętym przemysłem i dużym natężeniem ruchu samochodowego.
