Ustanowienie święta narodowego było kluczowym impulsem do rozpoczęcia budowy nowej siedziby Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918–1919 w Poznaniu – przyznał w rozmowie z PAP Przemysław Terlecki, dyrektor Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości. Inwestycja o wartości ponad 388 mln zł ma zostać oddana do użytku za dwa lata.
Święto narodowe przełamało impas
– Wciąż nie mogę uwierzyć, że mamy to święto. Tyle pokoleń zwycięskich powstańców wielkopolskich czekało na docenienie ich bohaterstwa – mówi Terlecki. – Ustanowienie święta bardzo pomogło przełamać pewien impas i ruszyć z budową.
Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego, obchodzony 27 grudnia, został ustanowiony w listopadzie 2021 roku przez prezydenta Andrzeja Dudę. W tym roku święto będzie celebrowane po raz piąty.
Zaawansowane prace budowlane
Na terenie budowy przy Wzgórzu św. Wojciecha zakończono właśnie przykrywanie stropem całej części podziemnej, gdzie znajdzie się wystawa stała. Nad ziemią widoczne są już wszystkie cztery budynki, które pomieszczą magazyny, pracownie konserwatorskie, czytelnię, kawiarnię, sale edukacyjne i administrację.
Ekspozycja będzie dziesięciokrotnie większa niż w obecnej siedzibie muzeum w Odwachu na Starym Rynku i zajmie 3 tys. m². Na wystawie znajdzie się ponad 2,5 tys. oryginalnych eksponatów.
Repliki i multimedia
Muzeum przygotowuje już pierwsze eksponaty. Gotowe są repliki wozu bojowego Ehrhardt M-17 oraz czołgu Renault FT-17. Wkrótce ogłoszony zostanie przetarg na wykonanie replik samolotów Fokker D.VII, zdobytych przez powstańców na Ławicy.
Trwają również prace nad filmem „Radość ze zwycięstwa”, który będzie witał i żegnał gości muzeum. Na przełomie stycznia i lutego 2026 roku ma zostać rozstrzygnięty przetarg na wykonawcę wystawy stałej.
Wsparcie finansowe i symboliczne
Dotychczas na budowę wydano ponad 130 mln zł. Inwestycję współfinansują Samorząd Województwa Wielkopolskiego oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Symbolicznym wsparciem są cegiełki, których sprzedaż przyniosła dotąd ćwierć miliona złotych. Środki te w całości przeznaczane są na zakup i konserwację eksponatów.
– Żaden z zakupionych, a tym bardziej przekazanych przez rodziny eksponatów nie będzie zalegał w muzealnych szafach – zapewnia dyrektor Terlecki.
Kontekst historyczny
Powstanie Wielkopolskie, które wybuchło 27 grudnia 1918 roku, było największym zwycięskim zrywem niepodległościowym na terenie zaborów. Jego sukces potwierdził rozejm w Trewirze (luty 1919) i traktat wersalski (czerwiec 1919), który przyznał Polsce prawie całą Wielkopolskę.
Nowe muzeum powstaje w symbolicznym miejscu – w sąsiedztwie Cmentarza Zasłużonych Wielkopolan, gdzie spoczywa m.in. gen. Stanisław Taczak, pierwszy naczelny dowódca powstania.
