Szczepienia przeciw grypie i innym wirusom oddechowym niosą znacznie więcej korzyści niż tylko ochrona przed samą infekcją. Jak wyjaśnia w rozmowie z PAP prof. Piotr Rzymski z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, mogą one redukować ryzyko zawału, demencji, niektórych nowotworów, a nawet hamować rozwój antybiotykooporności.
W dyskusjach o szczepieniach sezonowych koncentrujemy się głównie na ich bezpośrednim działaniu – zmniejszaniu ryzyka ciężkiego przebiegu czy hospitalizacji. Tymczasem, jak podkreśla ekspert, równie istotne są pośrednie, długofalowe korzyści zdrowotne.
Pięć kluczowych, szerokich efektów szczepień:
- Kardioprotekcja: Szczepienie przeciw grypie może zmniejszać ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych (np. zawału) oraz zgonu z ich powodu u osób starszych nawet o 30%. „W starzejącej się polskiej populacji dostęp do prostej, refundowanej metody, która tak wyraźnie zmniejsza to ryzyko, ma ogromne znaczenie” – mówi prof. Rzymski.
- Walka z opornością na antybiotyki: Szczepienia ograniczają liczbę infekcji wirusowych, które często prowadzą do wtórnych infekcji bakteryjnych wymagających antybiotykoterapii. Metaanalizy pokazują, że szczepienie przeciw grypie zmniejsza ogólną konieczność stosowania antybiotyków średnio o 25%, a u dzieci i młodzieży nawet o połowę.
- Wzmocnienie ogólnej odporności: Szczepionki działają jak trening immunologiczny – usprawniają działanie całego układu odpornościowego. Osoby zaszczepione przeciw grypie mogą dzięki temu łagodniej przechodzić inne infekcje oddechowe, np. RSV czy COVID-19, ponieważ ich organizm lepiej kontroluje stan zapalny.
- Ochrona przed nowotworami: Badania wskazują, że regularne szczepienia przeciw grypie u osób po 55. roku życia wiążą się z mniejszym ryzykiem raka płuca. Efekt ten narasta z regularnością – u osób szczepiących się przez co najmniej cztery sezony ryzyko spadało nawet o 75%.
- Redukcja ryzyka demencji: Coraz więcej dowodów sugeruje, że szczepienia przeciw grypie mogą zmniejszać ryzyko rozwoju choroby Alzheimera i innych form demencji. Przy regularnym, corocznym szczepieniu redukcja tego ryzyka może sięgać nawet 60%.
Komu szczególnie warto o tym mówić?
Profesor Rzymski wskazuje, że argumenty dotyczące tych dodatkowych korzyści są szczególnie ważne dla seniorów – grupy najbardziej zagrożonej chorobami serca i neurodegeneracyjnymi – oraz dla osób, które postrzegają grypę jako niegroźną infekcję. „Wiedza na ten temat może stanowić ważny argument dla osób, które nie postrzegają samej infekcji jako poważnego zagrożenia” – dodaje.
Sezon grypowy w Polsce trwa, a szczyt zachorowań przypada zwykle na okres do marca. Szczepienia przeciw grypie są w pełni refundowane dla osób powyżej 65. roku życia i bezpłatne dla dzieci.
